Goed. Enig vertrouwen in overheid en bestuur is er nog steeds wel, maar erg hooggespannen is het niet. De strijd van de Voedselparkers c.s. in Amsterdam gaat door.
Na landelijke en gemeentelijke verkiezingen binnen een half jaar zou je denken dat we er weer tegen kunnen. Eindelijk een heuse regering met een jonge, strijdbare premier. Overal verse Colleges van B&W, die de bestuurlijke schouders eronder gaan zetten voor hun bevolking. Politici die de maatschappelijke uitkijktorens beklimmen en uitzien over de menigten en ons naar nieuwe horizonten loodsen. Politici die recht willen doen aan hun idealen en de toekomst van land en burgers.
Maar de teleurstelling over premier Jetten en zijn kabinet heeft zich al vertaald in ernstig gedaalde populariteit. En terecht. De premier heeft zijn morele keutels uit de campagnetijd al weer ingetrokken. De rode lijn is een stipje geworden. De sociale plannen van het kabinet zijn vooral onnodige bezuinigingen (AOW, bijstand), de dolgedraaide marktwerking in voorheen nuts- of overheidsvoorzieningen blijft ongemoeid en de krankzinnige migratiewetten van het vorige krankzinnige kabinet worden door dit kabinet ondersteund.
De wens dat we grip moeten krijgen op migratie is onmogelijk en gebaseerd op een dooretterende leugen. Ik spuug op het graf van Frits Bolkestein die met die politiek-strategische ellende is begonnen. Het is – nu zeker – een opvangcrisis en geen migratiecrisis. Beide kwesties zijn door de VVD veroorzaakt en daarmee zijn zij wegbereiders van het oplevende neofascisme in Nederland.
Lokale uitkijktorens
Maar ook lokaal hebben nog niet alle bestuurders hun uitkijktorens betrokken, al zal er momenteel veel over hun uitzichten gesproken worden. In Amsterdam is het College nog niet gevormd, maar het wordt iets met PRO en D66. Voor mij als fanboy van Voedselpark Amsterdam zou dat gunstig moeten zijn, want het aandeel voormalig GroenLinksers is groter dan het aantal voormalig PvdA’ers. Die laatsten begrijpen weinig van die strijd om groen, bodem, water en voedselzekerheid. Die denken nog dat de Voedselbank een toffe club is. Aan de andere kant, het heeft even geduurd voor de Amsterdamse GroenLinks-fractie zich achter de strijd en de plannen van Voedselpark schaarde.
Opnieuw zitten we in de situatie die ons bij de Tijdelijke Algemene Raadscommissie (TAR) op 15 april nogal zorgen baarde. Tot het bekend is wie het College gaan vormen is niet duidelijk welke raadsleden in welke commissie zitting nemen. Daarom is er, mogelijk tot in september, de TAR. Opnieuw staat daar de Eerste partiële herziening bestemmingsplan Lutkemeerpolder op de agenda van 27 mei.
Opnieuw is die situatie niet ingrijpend veranderd. De commissie Ruimtelijke Ordening is nog niet gevormd en op een deel na zijn de meeste raadsleden nog maagdelijk onervaren in het handwerk van de lokale politiek. Gezien de informatie die de hen is verstrekt op dit punt wordt daar door de ambtelijke staf van wethouder Steven van Weyenberg (D66) misbruik van gemaakt. De informatie is niet compleet, incorrect en overrompelend (totaal meer dan 1.000 pagina’s).
Afgezien daarvan is de kennelijke inzet van de wethouder om financiële reden een verouderd bestemmingsplan overeind houden, voor een bedrijventerrein op een logistiek verkeerde plek, in een polder met de laatste vruchtbare landbouwgrond binnen de stadsgrenzen. Terwijl het behoud daarvan juist de inzet is van Voedselpark Amsterdam, een burgerinitiatief met inmiddels 25.000 steunbetuigingen en bijna een half miljoen aan financiële steun.
Het publieke belang
Wat democratisch nogal frustrerend is, is dat de gemeente verschillende rollen heeft. Amsterdam is tegelijk beleidsmaker en handhaver (o.a. via het bestemmingsplan), projectontwikkelaar (als aandeelhouder in NV SADC en NV GEM Lutkemeer) en grondbezitter en -uitgever (door middel van erfpacht). Door die constructie met SADC en GEM, waarin Gemeenten Amsterdam en Haarlemmermeer, Provincie Noord-Holland ook Schiphol Group BV zitting hebben, is niet transparant wat daar bekokstoofd wordt. En dat wordt er, getuige recente berichten over een twaalfuurdurende overlegsessie met ambtenaren van afdelingen Economische Zaken en Grond en Ontwikkeling. Of dat in het publieke belang is, is dus de vraag.
De grotendeels leegstaande distributiehal, inmiddels eigendom van een Amerikaans private equity bedrijf (CBRE – roofbouwkapitalisten), krijgt een nieuwe huurder. In een deel van die enorme koektrommel trekt een Oostenrijks bedrijf dat er vliegsimulatoren gaat onderbrengen voor een pilotenopleiding. Naar verluidt geilt wethouder Sofyan Mbarki (van Economische zaken) daar nogal op.
Doorzetten van het bestemmingsplan zal waarschijnlijk een groter financieel drama betekenen voor Amsterdam, dan de polder verder ontwikkelen als Voedselpark en mogelijk als Voedselhub. Voor dat laatste idee worden momenteel plannen ontwikkeld die grote invloed kunnen hebben op de voedselzekerheid van de stad, de regio en de aanwezige (top)restaurants. Ook zou dat gunstig kunnen zijn voor het stadsdeel Nieuw-West, dat vanwege allerlei problematiek is opgenomen in het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid.
‘s Ochtends werd bekend dat het College akkoord is gegaan met uitstel van het agendapunt en de behandeling vindt nu plaats op 17 juni. Deze brief van betrokken organisaties aan de Gemeenteraad heeft daar aan bijgedragen. Hij geeft een goed beeld van de geschiedenis van de kwestie Lutkemeerpolder.
De politiek is er niet meer voor idealen
In 2023 startte ik een podcast omdat ik mij zorgen maakte om klimaat, natuur en democratie. Die zorgen zijn er nog steeds, maar ze leidden mij steeds meer tot de conclusie dat de politiek en het openbaar bestuur er niet meer zijn om de burgers te beschermen en idealen te vertegenwoordigen. Het lijkt, onder invloed van neoliberaal gedachtegoed, steeds meer een amorele boekhoudmachine te zijn geworden.
Het zijn vaak burgerinitiatieven die voor dergelijke idealen op wacht staan, die vanuit geïmproviseerde uitkijktorens een toekomst proberen te zien. De nationale en lokale politiek lijkt het belang van die lokale gemeenschappen, die ook een eigen en lokale economie willen bouwen, te onderschatten. Terwijl juist daar de veerkracht, de solidariteit en de creativiteit zitten die we nog hard nodig zullen hebben. Nodig om de aanstormende gevolgen van de op extractie, onteigening en uitbuiting gebaseerde economie en de klimaatrampen enigszins het hoofd te bieden.
Niet verwonderlijk dat de visieloze VVD komt met een plan om het demonstratierecht in te perken. Opnieuw: niks justitie en veiligheid, markt en machtswellust voeren de boventoon. Extinction Rebellion is geen gevaar voor de rechtstaat, dat zijn partijen als de VVD, PVV, FvD, BBB, Markuszower en toetje Mona eerder zelf.
De werkelijk bezorgde burgers steken geen asielzoekerscentra in brand. Die verzetten zich wel tegen overheid en bedrijfsleven, maar geweldloos, juridisch of soms burgerlijk ongehoorzaam. En met reden.
Ze staat op de uitkijk, ze vertegenwoordigen verdedigbare idealen, ze zoeken naar een waardige toekomst.
Lees ook:
Het algemeen belang zou gemeengoed moeten worden
De politieke schande van Europa