Op 1 november opende Tinkebell haar expositie Oleum Shell isla de Curaçao in Torch Gallery. Het is een serie schilderijen gemaakt met opgelost teerasfalt dat ooit gedumpt is door Shell. Voor Met Woede & Liefde sprak ik met de kunstenaar en bezoekers bij de opening.
Na de vondst van olie in Venezuela bouwde Shell, toen nog een jonge multinational, een raffinaderij in Willemstad op Curaçao. Op de plek in de baai het Schottegat, die een natuurlijke haven vormde, waar in de zeventiende eeuw talloze slavenschepen aanlegden om hun verachtelijke handel te drijven.
Van 1915 tot 1985 zou de raffinaderij in bedrijf blijven voor Shell. Het bedrijf was de grootste werkgever en de grootste vervuiler van het eiland. In de Tweede Wereldoorlog draaide de fabriek op volle toeren voor de vliegtuigbrandstof van de Geallieerden. Tot in 1953 werd alle onbruikbare reststof, een giftige teerachtige modder, gedumpt in een mangrovenbos.
Dat is nu een 55 hectare groot Asfaltmeer, waar alles dood is, geen vierkante millimeter groen meer te bekennen. Een dikke laag in dikte variërende teerkoek, een flink gebied waar niemand meer mag komen.
In 1985 vertrekt Shell van het eiland. Niet door kritiek op hun milieubeleid en vervuiling, maar door nationalisering van de Venezolaanse olieindustrie dreigde de raffinaderij zware verliezen te gaan lijden. Voor 4 gulden werd de fabriek verkocht aan de plaatselijke overheid. Veel plezier ermee!
Tinkebell’s derde serie met afval
Voor Tinkebell is het de derde serie werken die zij maakt met materiaal dat zwaar vervuilende bedrijven hebben achtergelaten. Zonder uitzondering zijn het bedrijven die van politiek en bestuur zoveel ruimte krijgen te vervuilen dat ze welvaart en dood tegelijk brengen. Het zijn voorbeelden van het bevoordelen van ‘de economie’ boven mensen, natuur en gezondheid. In volgorde van opkomst zijn dat Tata Steel (de voormalige Hoogovens), Solvay (de Belgische chemiereus in Toscane, Italië) en nu dus Shell op Curaçao.
Tinkebell reisde meermalen naar het eiland, deed onderzoek naar de kwestie en nam illegaal materiaal mee, die vieze dikke teerkoek. Met thinner, ook al een smerig goedje, maakt ze daar een schilderbare substantie van, waarmee ze de Curaçaose natuur, met palmen en mangroven is gaan schilderen.
In dat werk zit de tragische tegenstelling dat er met dat smerige spul iets moois is gemaakt. Het werk is letterlijk geraffineerd en mooi, maar herbergt tegelijk een duistere geschiedenis, zodat het ook een aanklacht is. Tegen Shell en zijn gelijken, de kapitalistische monsters die de aarde willens en wetens verwoesten.
In de podcast Met Woede & Liefde doet Tinkebell dat haarfijn uit de doeken.
De expositie Oleum Shell isla de Curaçao is te zien in Torch Gallery.
Met Woede & Liefde is een vrije en ongesubsidieerde productie, dus je steun is welkom en wordt gewaardeerd.
Steun de podcast hier »
De podcast is gratis te beluisteren via Spotify, en Apple Podcasts, zeker voor mensen met een iPhone die hebben de laatstgenoemde app.
