Kokou in zijn atelier

Hulp aan arme landen of steun aan goede doelen vinden veel mensen kennelijk belangrijk. Dat mag je wel opmaken uit de 2,9 miljard euro die het Centraal Bureau Fondsenwerving (CBF) opvoert als reserves en fondsen in 2010. Maar het blijft ook enigszins abstract, want je geeft aan een organisatie die de poet vervolgens verdeeld. Als het goed is tenminste, gezien het recente gedoe rondom Pink Ribbon die jarenlang  wel erg veel reserves bleek te bezitten. Kiva.org probeert het met een persoonlijker aanpak.

Afgelopen vrijdag was ik bij een kleine reünie van oud-Rialto medewerkers, ‘mijn/ons woensdagploegje’. Dat was erg leuk en – zoals dat gaat – eigenlijk gelijk weer vertrouwd. Lekker bijgepraat, persoonlijke beslommeringen en drama’s doorgenomen, beetje eten, zuipen en lachen, nou, prima dus. En tweemaal kwam ‘onze Vince’ met het verhaal over Kiva.

Ben ik eens gaan bekijken op Kiva.org. Het is een online concept van directe microleningen aan echte mensen, individueel of groepen. Het gaat om mensen die met een kleine lening van één tot een paar honderd dollar geholpen kunnen worden om gereedschap of inventaris te vergaren voor hun werk of handeltje. Van winkels tot werkplaatsen, veel in de landbouw, de voedsel en retail hoek.

Intussen staan er verspreid over de continenten zo’n 3500 aanvragen voor een lening open. Het minimum bedrag om te lenen is $25 en het aflossen gaat in 98% van leningen goed. Vandaar dat Kiva je aanmoedigt om na terugbetaling opnieuw te lenen.

Kokou de kleermaker

Een aardig voorbeeld is dat van Kokou in Togo, die met een lening van $700 geholpen is en met een naai- en een afwerkingsmachine zijn winkel kan drijven. Dat is €528, dat hij in 12 maanden terugbetaalde. De website van Kiva is helder, geeft prima informatie, betalingen gaan via PayPal. Voor het aflossen van een project kun je je zelfs abonneren op een RSS-feed.

Grappig is ook dat de leninggevers ook weer communities vormen. Er zijn landenteams, stedengroepen, een keur aan christenlijke groepen, dus is er een groep Atheïsten. Een homo en lesbo-groep ontbreekt ook niet, en wat The Church of the Flying Spaghetti Monster precies verbindt, is mij niet duidelijk. De groep uit Texas laat geen twijfel over de ambities: Texas does it bigger!

Kiva is niet geregistreerd bij CBF. Zal wel beleid zijn, internationaal, doen ze niet. Wel interessant trouwens om die CBF-website ook eens te bekijken, zie je dat in 2010 er meer geld is voor het Leger des Heils dan voor KWF Kankerbestrijding.

Nu eerst maar op zoek naar een mooi project op Kiva.

Kijk op Kiva.org

In twee uitzendingen van Tegenlicht (20 september en 11 oktober 2010) werd de laatste openbare lezing van historicus Tony Judt als leidraad gebruikt om zijn oproep tot het behoud van de sociaal democratie te illustreren. In de reeks ‘De aanval op Europa’ maken de uitzendingen van Tegenlicht duidelijk dat de verworvenheden daarvan zwaar onder druk zijn komen te staan. Tot voor kort vanzelfsprekende waarden, zoals solidariteit en tolerantie, worden meer en meer naar de vuilnisbak van de geschiedenis verwezen.

De marsroute van de rechts-populisten is duidelijk: schoppen tegen de overheid, tegen de elite, tegen de rechtsstaat, tegen immigratie en links in de democratie. Ze mobiliseren hun kiezers op basis van verdachtmakingen, ontevredenheid, rancune, leugens en valse beloften. Kijk maar naar Geert Wilders, die de Koran wil verbieden, Europa wil afschaffen of de nationaliteit wil afnemen van criminele Marokkanen en dan wil uitzetten. Het druist in tegen zowel bestaande Nederlandse wetgeving als tegen internationale verdragen, zoals de Europese Rechten van de Rechten van de Mens. En ook (internationaal) politiek gesproken zijn het onzinnige uitspraken of wensen.

Wilders en fascisme

Je mag alles zeggen in Nederland, maar wee je gebeente als je de kiezers van Wilders domoren of mafketels noemt. Dan ben je aan het demoniseren. Je hoeft ook niet te zeggen dat ze gek zijn, maar dat ze zich gek hebben laten maken, is wel aannemelijk geworden. Wilders wordt daarnaast met het fascisme in verband gebracht. Vorige week nog door Ramsey Nasr, de dichters des vaderland, in zijn gedicht ‘Mijn nieuwe vaderland’.

Ik eer de leiders van mijn land.
Hun vlekkeloos parcours
leert mij wat macht vóór al verlangt:
’t geweten van een hoer.
Ik eer mijn leiders hemelhoog
en ’t hoogst zit een fascist
die u en mij zolang gedoogt –
zolang als hij beslist.

Maar of Wilders een volwaardig fascist is, is nog de vraag. Dat er wel parallellen zijn, werd vandaag in de Volkskrant duidelijk uiteengezet door filosoof Rob Riemen. Hij bekijkt de zaak vanuit het standpunt van het fascisme ‘als populistische beweging die de macht greep’.

Zeker, niet alles gaat goed in Nederland. Ga dan werken aan de verbetering daarvan zou je zeggen. Maar het is vooral afschaffen, verbieden en wegbezuinigen dat als oplossing gebracht wordt. Ook nu weer, minder regels en minder ambtenaren, dat hoor ik al 25 jaar!

De vraag

Terug naar Tony Judt. Op 19 oktober 2009 hield hij zijn laatste openbare lezing bij het door hemzelf opgerichte Remarque Institute, onderdeel van de New York University. Onder de titel ‘What is Living and What is Dead in Social Democracy’ pleitte hij voor het behoud van de sociaal-democratie.

Niet door de vraag te stellen: wat zou de sociaal-democratie moeten doen voor de toekomst, die overigens wel beantwoord moet worden. Nee, de belangrijkste vraag die deze politieke stroming zich zou moeten stellen is: wat zou er zijn gebeurd als er geen sociaal-democratische beweging was geweest in de twintigste eeuw?

Daar zijn veel antwoorden op mogelijk, maar Nederland zou er ongetwijfeld heel anders hebben uitgezien in 2010. Volgens Judt moeten bijvoorbeeld oude sociaal-democratische idealen als solidariteit en verheffing nieuw leven worden ingeblazen. Daar is het dus slecht mee gesteld, constateert ook Rob Riemen. Elites zouden zich ‘sterk moeten maken voor cultuur en geestelijke waarden’, maar laten dat na:

“Juist in een democratische samenleving heb je elites nodig die het voorbeeld geven. Maar de zakenelite is ontmaskerd. De intellectuele elite relativeert zichzelf, de media-elite wil vooral verkopen. En de politieke elite mist idealen en loopt achter Maurice de Hond aan.” – Riemen in de Volkskrant

De uitzending van Tegenlicht van 11 oktober heet ‘Het testament van Tony Judt’, want de historicus overleed in augustus van dit jaar aan de gevolgen van de spierziekte ALS (amyotrofische lateraal sclerose). Hij was daardoor grotendeels verlamd en hield zijn lezing vanuit een rolstoel. Indrukwekkend was dus ook de humor waarmee hij zijn voordracht begon: “What you see is the original talking head!”

Judt werkte mee aan onderstaande video om fondsen te werven voor de bestrijding van ALS. Een transcript van zijn lezing is te vinden bij The New York Review of Books, waar hij ook voor schreef. Tony Judt is 62 jaar geworden.

Een professionele video zoals we die met De Videobrigade maken, heeft weliswaar een hogere productiewaarde dan eigen ‘geknutsel’. Nadeel is dat het daardoor duurder is en de totstandkoming vereist wel enige planning en overleg. Maar je kan op andere manieren zorgen voor online video’s voor je bedrijf of je website. Daarmee kan het goedkoper, sneller en kun je het zelf regelen. En de mogelijkheden tot videobloggen of vloggen zullen steeds eenvoudiger en gebruiksvriendelijker worden.

Webcam of eigen camera

Je kan die video het snelst maken door gebruik te maken van een webcam. Op veel laptops hoort dat al bij de standaarduitvoering. Als je die niet hebt, kun je die al voor een paar tientjes kopen. Dan kun je hem ook aansluiten op een desktop pc. Met je eigen DV- of digitale camera kan vanzelfsprekend ook, maar is bewerkelijker.

In een eerder bericht en in de vorige @Post schreef ik over de mogelijkheid om met Google Docs en YouTube een video op je LinkedIn-pagina te plaatsen. Daar ga ik nu even verder op in. Als je die tip hebt gebruikt, heb je dus een eigen kanaal op YouTube. Dan heb je mogelijk al gezien, dat je zowel een video kan uploaden als kan opnemen via je webcam.

Deze week maakte SlideShare ook nog promotie voor nieuwe mogelijkheden om een videopresentatie bij LinkedIn te plaatsen. Deze online presentatiedienst biedt trouwens eveneens een manier om een koppeling te maken met Google Docs.

Denk als programmamaker

De video’s bij YouTube mogen niet langer zijn dan 10 minuten. Maar je kan veel zeggen in dat tijdsbestek. Waar het vooral om gaat, is dat je een goed, relevant en afgerond verhaal vertelt. Video’s die voor je klanten, lezers van je nieuwsbrief of de bezoekers van je website interessant zijn.

Gebruik de webcam video om je verhaal persoonlijk te maken, en deel je vakkennis of ervaringen met je publiek. Geef leuke en vooral goede, bruikbare tips, leg jouw manier van werken uit, reageer op nieuws of ontwikkelingen in je vakgebied. In onderstaande video heb ik het even getest en geef ik wat inhoudelijke adviezen om te beginnen.

Ter inspiratie

Natuurlijk kun je op YouTube veel voorbeelden van webcam video’s vinden, maar onlangs heeft Upload Cinema er een speciaal programma aan gewijd, onder de titel The art of the webcam. Upload Cinema is een erg leuk initiatief dat webvideo’s vertoont op het witte doek. Iedere eerste maandag van de maand presenteren zij een nieuw programma met internet video’s in de Amsterdamse bioscoop De Uitkijk.

Mijn interesse voor politiek komt door mijn opa, Adri van Maanen. Althans, dat zeg ik altijd maar,  mijn persoonlijke mythe. Lange tijd was hij in ieder geval een held voor mij. In het Rotterdam van voor de Tweede Wereldoorlog betrokken bij de SDAP en de AJC, verzetsman en na de oorlog senator voor de PvdA. Ook het selfmade man-gehalte van zijn geschiedenis spreekt tot de verbeelding. Van leerling op de ambachtschool (electricien) naar leraar wis- en natuurkunde en ten slotte gepensioneerd als onderwijscoördinator van de Hoogovens bedrijfsschool in IJmuiden. Petje af.

Vijf K’s

Het vuur waarmee de oude SDAP tegen de vijf K’s streed, is bij de PvdA nogal geluwd, maar het valt me op dat de verhouding ermee politiek nog steeds van belang is. De vijf K’s? Ja, dat waren een aantal heldere strijdpunten, namelijk kapitaal, kerk, koningshuis, kazerne en kroeg. Daar was opa dan allemaal tegen. Hoogstwaarschijnlijk heeft hem dat ook dwarsgezeten. Wel is hij zijn leven lang van de blauwe knoop geweest, maar in de kazerne van het verzet heeft hij toch ten minste meegewerkt aan het omleggen van ‘de Mof’. Hij heeft er nooit over gesproken.

Nog steeds dienen alle politieke partijen zich ten opzichte van deze onderwerpen uit te spreken. Als spelen ze natuurlijk niet even nadrukkelijk een rol tijdens deze verkiezingen. Maar daar zien we dan ook gelijk het probleem. Voor de kiezer behartenswaardige standpunten zijn niet binnen één partij terug te vinden. Ze zijn verdeeld over partijen. Je kan wel tegen kapitaal zijn, maar je hebt het ook nodig. Cohen vindt ook het koningshuis niet passen in een democratie, maar ‘ze’ heeft het toch goed gedaan. Je zou kunnen stellen dat het koningshuis het niet overleefd zou hebben zonder PvdA, zie de zaak Prins Bernard en Lockheed.  Je kan wel tegen oorlog zijn, maar ze zijn er onmiskenbaar. En geweld is soms nodig om erger geweld te voorkomen, al denk ik dan ook aan Congo en Soedan, eerder dan aan Irak en Afghanistan.

Ontevreden diva’s

Dat kiezers zich steeds meer als een consument opstellen, dat lijkt me een fors probleem. Er is geen politieke partij meer die al je standpunten precies verwoordt, dus je zal moeten kiezen uit de partij die het dichtst bij jouw ideeën ligt. De kiezer wordt zo al snel ‘een ontevreden diva’, zoals de onlangs overleden Hans Dijkstal (VVD) ooit zei. Dat zie we volgens mij nu vooral gebeuren bij de PVV. Die kiezers zijn volgens mij ontevreden consumenten van het politieke product (sic), die helaas niet inzien dat de PVV hun sentimenten wel slim bespeelt maar geen serieuze oplossingen heeft. Dat vermoeiende gelul over veiligheid en islam ook. Ze zijn vooral tegen de huidige politiek en ‘de elite’, zoals de SP dat eerder was.

Coalities zijn  onvermijdelijk, dus het is afwachten wat dat oplevert. Dat is de hoge hoed van de Nederlandse regeringsvorming. GroenLinks heeft dat probleem nog wel aan het voorstel gekoppeld om de kiezer ook een voorkeur voor een coalitie te laten uitspreken, naast de stem op een partij en een kandidaat. Aantrekkelijk idee, hoewel mij de praktische uitwerking nog niet duidelijk is.

Weggedrukte onderwerpen

Hoe vaak hebben we het niet gehoord: Nederland is geen eiland. Tijdens de verkiezingen lijken het buitenland, internationale en Europa intussen niet meer te bestaan, of het moet in het beperkte kader van de economische crisis passen. Klimaat, duurzaamheid, milieu, het komt in bijzinnen voorbij. Terwijl de partijprogramma’s daar veel meer scherpte hebben en uiteindelijk ook over de portemonnee van Nederland gaan.

Kunnen we daar de media de schuld van geven? Dat is wel vaak een prettig selectief argument. Vanochtend bevestigde journalist Kees Boonman bij Radio 1 nog eens dat er voorafgaand aan een mediaoptreden van een politicus dagelijks moet worden onderhandeld met het campagneteam cs. over welke onderwerpen op welke wijze aan bod mogen komen. Het is de politiek zelf die kennelijk bang is om het hele spectrum van hun politieke visie ter discussie te stellen. Terwijl je daar als kiezer toch wel recht op hebt.

Kiezen!

Ik maak het voor mezelf maar even overzichtelijk. Solidariteit, duurzame economie, werk, ondernemen, onderwijs, internationale betrekkingen, milieu, innovatie: dat zijn dingen die ik belangrijk vind. De VVD en Rutte zijn voor mij geen optie, omdat ik niet geloof in dat marktdenken zonder regulering door een sterke overheid, dat heilloze geloof in kapitalisme zonder grenzen (daar wel). Daar heeft overigens ook de PvdA aan bijgedragen in de jaren ’90. Niet voor niets is oud-boegbeeld Wim Kok volledig uit het zicht gebleven, die vult nu zijn tas bij de ING. Tegelijk vind ik de PvdA best verstandig denken over de aanpak van de crisis en hebben ze met mensen als Frans Timmermans verstandige, meer Europees en internationaal denkende politici.

En ik heb een voorkeur voor GroenLinks, dat een goed programma heeft en een uitstekende partijleider. Ze hebben ook oog voor kleine ondernemers en freelancers als ik. Ze zijn goed bezig met klimaat en duurzaamheid, want ja, ik heb ook kinderen. Maar GroenLinks komt nooit in de regering zonder de PvdA, dus ga ik vandaag strategisch landen met het rode potlood bij: Mei Li Vos!

Geheel ten onrechte door de PvdA op plaats 38 gezet, net warmgedraaid in de Tweede Kamer en ze komt op voor kleine, flexibele werkpaardjes, zoals ik.

UPDATE 14 juni:  Hoewel ik als stemmenteller in de Amsterdamse Posthoornkerk heb gezien dat Mei Li Vos meer voorkeursstemmen heeft gekregen, heeft zij haar zetel waarschijnlijk niet veilig kunnen stellen.

Bekijk biografische pagina bij de Tweede Kamer (nu het nog kan).

Vanuit het oudernetwerk van die school worden er verschillende thema’s aan de orde gesteld. Voor deze avond was Eddy de Bruyn uitgenodigd als gastspreker. De Bruyn is ontwikkelingspsycholoog en onderzoeker aan de Universiteit van Amsterdam.

Vanuit die discipline is hij zich steeds meer gaan interesseren voor de evolutionaire psychologie, wat in dit Darwin-jaar een aardige bijkomstigheid is. Al jarenlang onderzoekt hij de verschillende soorten van gedrag bij jonge kinderen en adolescenten. Intussen is hij een belangrijke specialist geworden op het gebied van populariteit en pesten op middelbare scholen, met name havo en vwo.

“Waren ze niet zo jong, dan zouden alle pubers vieze oude mannetjes zijn.” (Kamagurka)

Pubers

Duidelijk is dat er tijdens de puberteit veel veranderd in het leven van tieners: een nieuwe school, nieuwe vrienden en vijanden, de seksualiteit, verhouding met ouders en volwassenen, geld, baantjes, drugs, uitzicht op een lonkende of een onzekere toekomst. Angsten, twijfels, experimenten en emoties, veelal in verhevigde vorm. En in deze periode spelen populariteit en pesten een belangrijke rol. Een ware achtbaan van gevoelens en gebeurtenissen die tot volwassenheid leidt. Althans voor de meesten onder ons.

“Puberteit is als verhuizen: het is een puinhoop, maar het is maar tijdelijk.” (Warren Thomas, Amerikaanse komiek)

Populariteit

Wanneer ben je nou populair? De omstandigheden kunnen verschillen, maar de populaire kinderen – jongens en meisjes – eigenen zich een bepaalde macht toe. Doordat ze er goed uitzien, de goede spullen hebben, veel durf tonen en een groot zelfvertrouwen hebben bijvoorbeeld. Wat ze meestal niet hebben, is een leergierige, ‘academische’ houding. Het net halen is stoerder dan de studiebol uithangen.

Populair blijven en die macht in een groep te behouden, is best hard werken, volgens De Bruyn. Dat betekent namelijk eigenlijk dat je steeds moet laten zien dat je het ‘mannetje’ bent. Door bijvoorbeeld net iets eerder en verder te gaan in het kenmerkende experimenteergedrag met seks of alcohol. Het afgelopen jaar deden zich bijvoorbeeld 13% meer gevallen van alcoholvergiftiging voor bij tieners, volgens cijfers van 60 ziekenhuizen.

Net als met dat comazuipen is seks ook op steeds jongere leeftijd een belangrijk middel om je een plek in de groep te verwerven. Extreem en risicozoekend gedrag hoort bij de puberteit. Pubers kunnen daarbij ook het gevoel hebben onoverwinnelijk te zijn.

Overigens kwam De Bruyn met een aardig voorbeeld dat de discussie over ‘het breezersletje’ in perspectief zet. Hij sprak ooit een vrouw die opgroeide in de jaren ’50 die toegaf ook ‘verkeer’ te hebben gehad met jongens, zij het dat het doel een bioscoopkaartje was.

Pesten

Uit De Bruyn’s onderzoek blijkt dat populaire kinderen vaak niet aardig worden gevonden. Maar ze hebben tegelijk genoeg invloed om de rest eronder te houden. Een vernederend duwtje op de trap hier en een valse opmerking daar. De groep is daarbij een goede geruchtenmachine, die de populaire puber hoog in het zadel houden. Top dog zijn, daar draait het om.

En dat is eigenlijk al een antwoord op de vraag: ben je populair omdat je pest, of pest je om populair te zijn? De populaire kinderen pesten dus het meest, hoewel ze dat niets eens bewust en rationeel hoeven te doen. De grens waar plagen overgaat in pesten is een grijs gebied. Wanneer het slachtoffer het als zodanig ervaart,  is het pesten? Mogelijk.

Ouders in verwarring

Is er onder de tieners sprake van geldingsdrang om die hoge status, onder deskundigen, zelfbenoemde experts, politici en bestuurders kun je ook spreken van een apenrots. En al die via de media verspreide standpunten komen op de ouders af. Dat signaleert ook socioloog Frank Furedi in zijn onlangs gehouden Kohnstammlezing met als titel ‘Ouders, weersta de beroepsopvoeders’. Opgroeien heet dan socialisatie en dat heeft grote veranderingen ondergaan.

De verantwoordelijkheid voor de opvoeding van kinderen is verschoven van ouders naar onderwijs, naar de school en de ‘beroepsopvoeders’. Is opvoeden nog het aanleren van normen of is het beheersing van probleemgedrag? De Bruyn kan de verwarring van ouders, formeel gewoon verantwoordelijk, wel begrijpen. Hij vindt dat het gedrag van pubers teveel wordt geproblematiseerd.

Geboeide ouders

Pesten op het werk bij de Explosieven Opruimingsdienst

De ouders in de zaal kwamen met veel reacties en vragen. Het is kennelijk een thema dat iedereen wel boeit. Van de pakweg 70 ouders in de zaal durfde er slechts één te bekennen dat zij gepest werd op school. Niemand stak zijn hand op bij de vraag: wie was er populair op de middelbare school. Ik realiseerde me trouwens achteraf dat niemand een verband legde met het eveneens reëele probleem van pesten op het werk.

Schoolbeleid

De school zelf zet op het gebied van anti-pest beleid een bureau in dat in de eerste en tweede klassen workshops geeft. Met acteurs worden pestscènes nagespeeld, waarbij juist wordt gewezen op de leerlingen die het laten gebeuren, deels meedoen en niet ingrijpen. Dat lijkt binnen deze school wel effectief, want met een goed mentorenbeleid is het aantal excessen minimaal te noemen. Daarentegen blijkt uit het verhaal van De Bruyn wel dat klikken over pesten not done is.

De andere workshop is geheel gericht op cyberpesten. De school heeft daarnaast twee medewerkers laten opleiden als media coach, die kinderen helpen bij het gebruik van en gedrag op internet. Maar dat pesten uit te bannen is, weigert De Bruyn aan te nemen. Veel voorbeelden van succesvol anti-pest beleid kent hij niet.

We kunnen de kinderen zelf niet veranderen, zegt hij, maar wel hun gedrag of de groep waarbinnen zij functioneren. En met de meeste pubers gaat het gelukkig goed. In zijn ogen zijn de ongemeen fijnzinnige voelhorens van pubers voor verschillen, voor het opmerken van ‘anders-zijn’ van alle tijden. Die zullen aanleiding blijven voor het zoeken naar een plek hoog op de apenrots.