Als we de zwartkijkers mogen geloven, staat ons nog wat te wachten. Grote oorlogen worden ons voorspeld met als inzet: water. Het gedonder tussen Nederland en België over de uitdieping van de Westerschelde en het ontpolderen van de Hedwigepolder in Zeeuws-Vlaanderen is daarbij vergeleken een ruzie tussen kleuters.

Maar die strijd om water is natuurlijk al gaande, de geschiedenis staat er bol van. De joodse nederzettingen op de Westbank bijvoorbeeld staan daar niet alleen als uiting van het zionisme, maar ook omdat er zich waterreserves bevinden. En de strijd met water, zoals het vergiftigen van waterreserves en bronnen in Kosovo door Serven in 1998 is toch een oude bekende.

Voor wie van lijstjes houdt, in dit geval van conflicten met water als inzet of als machtsmiddel, ga naar de website van het Pacific Institute. Daar kun je een overzicht vinden dat teruggaat tot 3000 jaar voor Chistus, handig gerubriceerd op een lijst, een tijdlijn en een kaart.

In veel gevallen is de watervoorziening van een land of een gebied een afspiegeling van de welvaart of de armoede van een land. De verklaring over Millenumdoelen van de Verenigde Naties staat dus vol met verwijzingen naar ‘safe drinking water’.

“We commit to redoubling our efforts to reduce maternal and child
mortality and improve the health of women and children, including through strengthened national health systems, efforts to combat HIV/AIDS, improved nutrition, and access to safe drinking water and basic sanitation, making use of enhanced global partnerships.” – VN, Milleniumdoelen, puntje 44

Verantwoordelijkheid en inspiratie

Dat zijn dus hele grote ambities, of zijn het ‘linkse hobby’s'? Tegenwoordig ook een populair oordeel. Gelukkig kun je, dichter bij huis, best het een en ander doen om wat zuiniger en bewuster met water om te gaan. Zoals wat korter douchen of stoppen met het drinken van flessen bronwater. Is helemaal niet nodig. Ons kraanwater is uitstekend. Of een dag niet douchen en lekker naar jezelf stinken, kan ook geen kwaad.

Wat ik altijd erg interessant vind, zijn die (vaak) kleine berichtjes over onderzoek en technologische vindingen. Zoals het winnen van water met behulp van spinnenwebben. Daarover vond ik twee berichten terug, beiden met de claim van de primeur trouwens, één uit 2007 en één uit 2010.

Van het project Drinking with the wind hoorde ik via Less Energy, omdat zij de ledverlichting leveren voor de containers die daarbij worden gebruikt. Doordat op sommige plekken waar water van levensbelang is niet altijd electriciteit voorhanden is, worden mobiele zuiveringsinstallaties gemaakt die door wind- en zonne-energie worden aangedreven. Een inspirerend project.

Dus…

En dat is dus het gekke. Alle kennis om te zorgen dat iedereen de beschikking heeft over schoon en veilig drinkwater is gewoon aanwezig, waarmee we weer terug zijn bij het conflict, gevestigde belangen en de politieke wil. Dus… afschaffen die ontwikkelingshulp?

Mijn interesse voor politiek komt door mijn opa, Adri van Maanen. Althans, dat zeg ik altijd maar,  mijn persoonlijke mythe. Lange tijd was hij in ieder geval een held voor mij. In het Rotterdam van voor de Tweede Wereldoorlog betrokken bij de SDAP en de AJC, verzetsman en na de oorlog senator voor de PvdA. Ook het selfmade man-gehalte van zijn geschiedenis spreekt tot de verbeelding. Van leerling op de ambachtschool (electricien) naar leraar wis- en natuurkunde en ten slotte gepensioneerd als onderwijscoördinator van de Hoogovens bedrijfsschool in IJmuiden. Petje af.

Vijf K’s

Het vuur waarmee de oude SDAP tegen de vijf K’s streed, is bij de PvdA nogal geluwd, maar het valt me op dat de verhouding ermee politiek nog steeds van belang is. De vijf K’s? Ja, dat waren een aantal heldere strijdpunten, namelijk kapitaal, kerk, koningshuis, kazerne en kroeg. Daar was opa dan allemaal tegen. Hoogstwaarschijnlijk heeft hem dat ook dwarsgezeten. Wel is hij zijn leven lang van de blauwe knoop geweest, maar in de kazerne van het verzet heeft hij toch ten minste meegewerkt aan het omleggen van ‘de Mof’. Hij heeft er nooit over gesproken.

Nog steeds dienen alle politieke partijen zich ten opzichte van deze onderwerpen uit te spreken. Als spelen ze natuurlijk niet even nadrukkelijk een rol tijdens deze verkiezingen. Maar daar zien we dan ook gelijk het probleem. Voor de kiezer behartenswaardige standpunten zijn niet binnen één partij terug te vinden. Ze zijn verdeeld over partijen. Je kan wel tegen kapitaal zijn, maar je hebt het ook nodig. Cohen vindt ook het koningshuis niet passen in een democratie, maar ‘ze’ heeft het toch goed gedaan. Je zou kunnen stellen dat het koningshuis het niet overleefd zou hebben zonder PvdA, zie de zaak Prins Bernard en Lockheed.  Je kan wel tegen oorlog zijn, maar ze zijn er onmiskenbaar. En geweld is soms nodig om erger geweld te voorkomen, al denk ik dan ook aan Congo en Soedan, eerder dan aan Irak en Afghanistan.

Ontevreden diva’s

Dat kiezers zich steeds meer als een consument opstellen, dat lijkt me een fors probleem. Er is geen politieke partij meer die al je standpunten precies verwoordt, dus je zal moeten kiezen uit de partij die het dichtst bij jouw ideeën ligt. De kiezer wordt zo al snel ‘een ontevreden diva’, zoals de onlangs overleden Hans Dijkstal (VVD) ooit zei. Dat zie we volgens mij nu vooral gebeuren bij de PVV. Die kiezers zijn volgens mij ontevreden consumenten van het politieke product (sic), die helaas niet inzien dat de PVV hun sentimenten wel slim bespeelt maar geen serieuze oplossingen heeft. Dat vermoeiende gelul over veiligheid en islam ook. Ze zijn vooral tegen de huidige politiek en ‘de elite’, zoals de SP dat eerder was.

Coalities zijn  onvermijdelijk, dus het is afwachten wat dat oplevert. Dat is de hoge hoed van de Nederlandse regeringsvorming. GroenLinks heeft dat probleem nog wel aan het voorstel gekoppeld om de kiezer ook een voorkeur voor een coalitie te laten uitspreken, naast de stem op een partij en een kandidaat. Aantrekkelijk idee, hoewel mij de praktische uitwerking nog niet duidelijk is.

Weggedrukte onderwerpen

Hoe vaak hebben we het niet gehoord: Nederland is geen eiland. Tijdens de verkiezingen lijken het buitenland, internationale en Europa intussen niet meer te bestaan, of het moet in het beperkte kader van de economische crisis passen. Klimaat, duurzaamheid, milieu, het komt in bijzinnen voorbij. Terwijl de partijprogramma’s daar veel meer scherpte hebben en uiteindelijk ook over de portemonnee van Nederland gaan.

Kunnen we daar de media de schuld van geven? Dat is wel vaak een prettig selectief argument. Vanochtend bevestigde journalist Kees Boonman bij Radio 1 nog eens dat er voorafgaand aan een mediaoptreden van een politicus dagelijks moet worden onderhandeld met het campagneteam cs. over welke onderwerpen op welke wijze aan bod mogen komen. Het is de politiek zelf die kennelijk bang is om het hele spectrum van hun politieke visie ter discussie te stellen. Terwijl je daar als kiezer toch wel recht op hebt.

Kiezen!

Ik maak het voor mezelf maar even overzichtelijk. Solidariteit, duurzame economie, werk, ondernemen, onderwijs, internationale betrekkingen, milieu, innovatie: dat zijn dingen die ik belangrijk vind. De VVD en Rutte zijn voor mij geen optie, omdat ik niet geloof in dat marktdenken zonder regulering door een sterke overheid, dat heilloze geloof in kapitalisme zonder grenzen (daar wel). Daar heeft overigens ook de PvdA aan bijgedragen in de jaren ’90. Niet voor niets is oud-boegbeeld Wim Kok volledig uit het zicht gebleven, die vult nu zijn tas bij de ING. Tegelijk vind ik de PvdA best verstandig denken over de aanpak van de crisis en hebben ze met mensen als Frans Timmermans verstandige, meer Europees en internationaal denkende politici.

En ik heb een voorkeur voor GroenLinks, dat een goed programma heeft en een uitstekende partijleider. Ze hebben ook oog voor kleine ondernemers en freelancers als ik. Ze zijn goed bezig met klimaat en duurzaamheid, want ja, ik heb ook kinderen. Maar GroenLinks komt nooit in de regering zonder de PvdA, dus ga ik vandaag strategisch landen met het rode potlood bij: Mei Li Vos!

Geheel ten onrechte door de PvdA op plaats 38 gezet, net warmgedraaid in de Tweede Kamer en ze komt op voor kleine, flexibele werkpaardjes, zoals ik.

UPDATE 14 juni:  Hoewel ik als stemmenteller in de Amsterdamse Posthoornkerk heb gezien dat Mei Li Vos meer voorkeursstemmen heeft gekregen, heeft zij haar zetel waarschijnlijk niet veilig kunnen stellen.

Bekijk biografische pagina bij de Tweede Kamer (nu het nog kan).

Horen we dezer dagen nog wel eens ‘Weg met de paus!’, laten we de kreet ‘Weg met de bouwpaus!’ ook maar eens roepen. In beide gevallen gaat het overigens om een ingrijpende cultuurverandering, zoals de video van de werkgroep laat zien.

Een architect, een taxateur en een projectontwikkelaar die een halt aan het bouwen toeroepen? Is dat een gevalletje ‘vegetarische slager’? Architect Joris Deur heeft er nog wel enige moeite mee, maar ziet toch vooral ook de waanzin van al dat bouwen in. Taxateur Joris Boeve geeft daarbij een scherpe analyse van de markt, waarin gemeenten op basis van verkeerde argumenten veel te graag en te makkelijk grond verkopen.

De werkgroep omschrijft zichzelf als volgt:

De werkgroep ‘Laten we Nederland Mooier Maken’ is een denktank van ondernemers uit verschillende disciplines binnen de vastgoedsector. Vanuit een persoonlijke betrokkenheid en met professionele expertise wil deze werkgroep een brede discussie over ruimtelijke ontwikkelingen in Nederland op gang brengen.

Stoppen met bouwen: dat is pas duurzaam

Onder deze kop verscheen het artikel vandaag in de Volkskrant (opinie, nog niet online). Het duurzame aspect wordt onder meer gezocht in het dichter bebouwen en herontwikkeling van stedelijk gebied, en het duurzaam renoveren van bestaande terreinen en gebouwen. Dat is wel iets waar gemeenten, die geen eigenaar van de gebouwen zijn, geen direct financieel belang bij hebben. Dat gaat nog een taaie discussie worden, als het dat al niet is.

➜ Bekijk de website

Deze vraag naar de kansen van deze crisis werd eind september bijvoorbeeld opgeworpen in een artikel op Worldchanging.com. Daarbij ging het de uitstoot van CO2 te beperken door bijvoorbeeld er belasting op te heffen of in de emissierechten te gaan handelen. Verschillende economen, en niet de minsten, wijzen erop dat zoiets zelfs tot economische groei kan leiden.

Één van die economen is Lord Nicholas Stern, ooit werkzaam bij de Wereldbank, die in 2007 een prijs kreeg voor zijn in 2006 gepubliceerde studie over de opwarming van de aarde. De beste politieke publicatie volgens de London School of Economics (LSE), die hem de prijs toekende. Want het klimaat is politiek. De investeringen in de verduurzaming van de economie moeten zeer groot zijn, maar zijn een schijntje vergeleken bij de prijs als we niets doen. En dat kan uiteindelijk leiden tot groene groei, is Stern’s boodschap.

Luister naar lezing LSE door Nicholas Stern (foto)

Money makes the world…

En die economische boodschap is belangrijk. In de politieke arena spelen nagenoeg alleen financiële argumenten nog een rol. Maar in het licht van de aangekondigde doemscenario’s van klimaatverandering heb je niet zoveel aan een sterke munt. Geld kan de wereld maken. maar mogelijk ook breken.  Zeker nu met de wereldwijde crisis lijken de meeste mensen het gejat en gegraai toch wel een beetje zat te worden.

In Nederland zie je een sterke opkomst van particulieren en bedrijven die oog hebben voor energiebesparing, duurzaamheid en maatschappelijke verantwoordelijkheid. Een sterke visie hierover wordt door onze regering niet echt uitgestraald. Volgens Egbert Schuurman, fractievoorzitter van de ChristenUnie in de Eerste Kamer, ontbrak het in de Troonrede bijvoorbeeld aan ‘noodzakelijke vernieuwing’.

Ik pikte zijn verhaal op in een bericht op MVOnieuws deze week. Schuurman pleit ook voor nieuwe ijkpunten om het economisch resultaat van ons land te meten. ‘Niet zozeer materiële welvaart, maar algemeen maatschappelijk welzijn voor alle wereldburgers moet ons voor ogen staan,’ aldus het artikel. Kijk, laten we dat na Balkenende 1-2-3-4 eens concreet gaan maken.

Groene technologie

Een andere kans die de problemen van klimaatverandering biedt, is volgens mij de technologie (en daarmee dus onderwijs en wetenschap). Al die schitterende kennis die er is en die nog komt, kan niet beter worden ingezet dan voor een duurzame wereld.

Een mooi voorbeeld zag ik op Renewable Energy, over een project in Zuid-Afrika waar een school door zonne-energie stroom krijgt voor het computerlokaal. Want daar draait het ook om in het leven: overvloedige, schone elektronen! Energie!

Uit cijfers van de Cleantech Group komt naar voren dat investeerders wereldwijd het afgelopen jaar 6,1 miljard euro in duurzame bedrijven hebben gestoken, tegen 4,4 miljard in 2007.  Als ik de samenvatting van het bericht uit Trouw mag geloven. Dat is wel een stijging, maar is het eigenlijk wel zo verschrikkelijk veel geld? Wereldwijd! En is het genoeg om een duurzame economie te realiseren?

Terwijl de discussie in Nederland zich vooral lijkt te concentreren op windenergie gaat het meeste geld (40%) van deze 6,1 miljard trouwens naar zonne-energie en loopt in Europa Duitsland voorop in het afnemen van durfkapitaal op dit gebied.

“Meer dan ooit vormt de sector een bron voor nieuwe banen en biedt zij kansen op beleggingswinsten.” – Nicholas Parker (Cleantech Group) in Trouw

Daden
Maar bij alle sombere vooruitzichten over het klimaat, het energiegebruik en de nakende wereldvrede kom je gelukkig niet alleen het woord maar ook initiatieven en daden tegen. Ook in de nieuwjaarsboodschap van de Kamer van Koophandel (KvK) staat het op het actie- en het wensenlijstje. Er komt een seminar over een ‘community voor duurzame mode’ en gaat worden geholpen bij de ‘oprichting van een netwerk van duurzame ondernemers’.

Dat is goed om te horen, want daar blijkt behoefte aan. Potentieel lid van dat netwerk is in ieder geval Robert Nadorp, die ik sprak tijdens de nieuwjaarsbijeenkomst van de KvK. Hij is van oorsprong bedrijfskundige en heeft als personeels- en projectmanager veel ervaring in de bouwwereld opgedaan. Nu biedt hij zijn diensten aan als adviseur duurzaam ondernemen. Samen met drie andere ondernemers is hij te horen in mijn podcast RadioBeeld.

Internet
Ook internet zou nog duurzamer moeten worden. Dat vreet namelijk ook energie. Deze week hoorde ik dat een Google-opdracht 7 gram CO2-uitstoot oplevert. Maar het bedrijf neemt dat serieus. Zo zag ik laatst dat er plannen om bijvoorbeeld datacenters op de zeebodem te huisvesten, gekoeld door het aanwezige water (moet voldoende zijn) en van energie voorzien door golfslagcentrales. Het is onderdeel van Googles eigen groene plan: Clean Energy 2030 (zie ook Knol).

Groene Google?

Voor de liefhebbers
De Amerikaanse blogger Adam Singer heeft een paar dagen geleden wat interessante cijfers over internet in 2009 verzameld. Per dag worden er 2 miljard zoektochten via Google gedaan, dus maak – maal 7 – het sommetje…

Duurzaamheid staat nog wel even ON.

Update 17-1-2009: Bij Sync wordt hoogleraar Ton Koonen op deze problematiek aangesproken en hij pleit voor optische schakelaars.

]]> http://bartvanmaanen.nl/2009/01/duurzaamheid-onoff/feed/ 0